Me har fått lam!

Lam lemming 2016

Seks lam fordelt på fem saulam og eit vêrlam, det er status etter at to sauer har lamma hjå oss. Den første kom i går kveld, med to, den andre fekk firlingar i morges. Me er ikkje først ute, det er fleire i nabolaget som er i gang. Men nå veit i alle fall bonden kva han skal sysla med dei neste par månadane. Denne gongen begynte lemminga midt i grisinga, så då blir det å pendla mellom sauehus og grisehus nokre dagar til grisinga er ferdig. I motsetnad til lemming, som er ein gong i året, har me grising kvar sjuande veke. Grisinga varar som regel ei vekes tid.

Vekt til lam
Det ser nesten ut som eit tivolibur, men dette er altså vekta som me veg sauer og lam på.
Vekta me bruker til sauer
Det førstefødde (førre bileta) var ein av to søsken, og det var eit saulam på 5 kilo.
Sauedagbok
Alt skal registrerast: Dei nyfødde får øyremerke, og me noterer merkenummer, kjønn og fødselsvekt for kvart lam.

Saueklipping i Bakken

Sau på Hebnes

Sauene har fått ein høgst tiltrengt runde med klipparen. I helga klipte me 54 sauer. Me klipper sauene to gonger i året, og det er alltid greitt å få det gjort i god tid før lamminga. Desse me klipte i helga skal byrja lamma i starten av april.

Nyklipte sauer
Nyklipte og fine sauer: 28. februar 2016.

Me var tre mann i arbeid og det tok litt over to timar å få klipt dei. Ein fangar sauen, ein klippar og ein stappar ulla i sekk. Ingen tvil om at klipparen har den tyngste jobben, og han gjer dette på adskillig større besetningar enn vår – og i dagevis.

Saueklipping
Me har sau av rasen Norsk kvit sau (NKS).

Dei to verane me klipte hadde ikkje blitt klipt på ei stund, men damene blei klipte også i haust. Me klipper dei to gonger årleg av fleire grunnar:
Det er lettare for lamma å drikka når jura og magen til mora er fri for pels
Det er reinsligare, spesielt når dei går inne mykje av vinteren.

saueklipparen
Saueklipping er ikkje for pingler. (Blurrete bilete: Ikkje så lett å halda på sau og mobil.)

Sauene ser naturleg nok litt snaue og kalde ut med ein gong dei er klipte, samtidig ser dei også veldig reine og fine ut. Så pass kaldt som det er nå så skal dei stå inne mykje av tida fram mot lamming, i alle fall om nettene. Og pelsen veks ut at til dei skal ut på beite til sommaren.

Sauehuset
Sauehuset vårt ligg for seg sjølv, unna hyttene og garden.

Jordskokk: til å eta og så

Jordskokk til tørking.

Me har kjøpt og tilberedt jordskokk fleire gonger, nå skal me også prøve å dyrka han sjølv. I helga var me så heldige å få ein del av avlinga til ei av dei som har hytte hjå oss i fjordhagen.

Jordskokk frå Ryfylke fjordhage
Jordskokken kan vera ganske knudrete og ikkje så enkel å skrella. Det treng ein ikkje alltid heller, det kjem an på kva du skal bruka han til.

Jordskokk = kul knoll

Denne knollen av ein grønnsak er god å steika, koka eller laga suppe på. Ho me fekk dei av har hatt dei ståande i åkeren til nå, men nå er dei altså hausta inn og sett i papirposar på ein kald plass. Me fekk ein god pose, og tenker å gjera som ho tipsa oss om: halda av nokre knollar og bruka dei til å setja.

I fjor var første gongen nokon hadde jordskokk i åkeren hjå oss, og det som var ekstra kjekt med det var å sjå på dei høge, flotte blomane det blir av dette lauvet. Ein liten bonus, rett og slett!

Sist helg var det så frose i jorda at det ikkje var råd å ta opp noko som helst (ja, jordskokken kan stå i åkeren i frosten). Nå er det bløtt i jorda og det ser ganske vårleg ut. Men det er ennå tidleg å begynna å setja ut settepoteter og å så på friland. Det er derimot ikkje for tidleg å byrja planlegga, og det me har planar om å så/setja i år er:

  • potet
  • gulrot
  • pastinakk
  • graskar
  • jordskokk
  • raudkål
  • mais
  • rødbete/polkabete
  • sellerirot

I tillegg vonar me at andre her på garden som før har planta, også i år vil pryda åkeren med lauk, purre, rosenkål, blomkål og brokkoli, slik at me kan få følgja voksteren deira og. Så får me håpa det blir ein lang og fin vår når me kjem så langt!

Her kan du lesa meir , og her finn du ei skikkelig god oppskrift på suppe.

 

Utsikt på Hebnes

15. februar 2016
Måndagsbilete frå Hebnes, tatt i løpet av formiddagen på måndagar. Start: 1. februar 2016.

Klikk og bla![us_gallery ids=”2649,2650,2651,2777,2778,2779,2893,2892,2890,2889,2888,2887,2886,2885″ columns=”3″]

Klar for vinteren

Hebnes desember 2015
Jul på Hebnes
Julestemning – med snø. Jula 2014

Fjerde juledag i fjor var det full vinter på Hebnes. Masse fin snø la seg rundt hus og hytter og gav oss den riktige julekortstemningen. Kjem det god snø, kan me faktisk gå på ski på bøane på garden. Det har me gjort mykje i den tida ungane var små, og dei har både gått runde på runde på langrennski og hoppa litt på slalåmski. Ein streng vinter var det også skøyteis på nokre dammar rundt på berga her, men det var ikkje just nokon god plass å gå på skøyter. Då må ein lenger inn på halvøya og gå på Grytevatnet eller i Vatlandsvåg.

Me er like vane med grøn jul som kvit jul, når sant skal seiast. Ein kjapp gjennomgang av siste års julefoto viser at me har hatt alt: regn, snø, hagl, barfrost, sol, fullmåne, stjerneklart …

Det fine med Suldal er at det er så store variasjonar her. Medan me kan fiska i isfri fjord på Hebnes heile vinteren, kan du reisa opp til Gullingen og gå på ski i flotte oppkjørte løyper samtidig. På Gullingen kan du renna både bortover og nedover for den del. I Suldal er me også så heldige at me har Gull-Spor, eller Løypekjøraren på Gullingen, som han også heiter. Bjørn Egil Nerheim kjører opp løyper så fort det er snø nok til det, og han legg ut fine føremeldingar og bilete på Facebooksida si. I år kjørte han løyper til langt utpå sommaren, men heldigvis er det ikkje slik kvart år. Det beste er at han held det gåande heile vinteren og sørger for at dei skiglade får nytta suldalsheiene fullt ut!

Ny hytte på gang!

Hytte H21 på Hebnes

Alltid spennande å setja i gang med nye hytter. Viss hytta allereie er seld, er det sjølvsagt kjøpar som bestemmer det som kan variera frå hytte til hytte: takvindu, antal kjøkkenvindu, farge på hytta, farge på vegger, kva slags kjøkken det skal vera og nokre fleire ting. Viss me startar å byggje sjølve, er det me som bestemmer. Me legg alltid inn takvindu. Det vil dei fleste ha, og dei som ikkje har hatt det frå starten har lagt det inn etterpå. Somme har to takvindu. Desse vindua slepp inn mykje lys på soverommet på hemsen, og eg tenkjer alltid at det må vera så hyggelig å liggja på hemsen og sjå på stjernehimmelen om natta. Eller høyra på regnet.

(Meir under bileta)

Me pleier også ha ta to kjøkkenglugger, i staden for ein, som er standard. Igjen: me har erfaring med at dei fleste vil ha meir vindu, ikkje mindre. Me legg alltid opp til oppvaskmaskin, vaskemaskin og Altibox. Moglegheitene skal vera der! Sjølv om våre hytter er små og enkle, så meiner me det er god standard. Størrelsen på hytta borgar for at du ikkje treng bruka heile helga på vedlikehald, men det er samstundes god plass til det du vil ha plass til (familien din, feks.).

Fargen på hytta får me også bestemma. Me har eit fargekart som spenner frå skifergrå (lys) via berg (brunaktig) til sot (nesten svart). Åtte fargar er det å velja mellom til hyttene, og me prøver å tenka at det skal vera litt variasjon – når me bestemmer.

Denne du ser bilete av her heiter hytte H21. Den ligg i byggjetrinn 2. Der er det allereie bygd ei hytte, og det er plass til seks hytter til.

Fjordhagen i Hyttemagasinet

Ryfylke fjordhage i Hyttemagasinet
Reportasje i Hyttemagasinet
Klikk på bildet for å sjå heile reportasjen om Ryfylke fjordhage i Hyttemagasinet.

Hyttemagasinet har denne gongen ein reportasje frå Ryfylke fjordhage, kor me får lesa om stor-familien som har funne hytte-lukka med to hytter på Hebnes. Den observante lesaren vil nok minnast å ha sett denne familien på trykk før!

“Tre generasjoner har funnet den perfekte form for hytteliv på Hebnes. Store og små fryder seg over å kunne være sammen om hyttelivets gleder og friluftsaktiviteter.”

Trykk på bildet for å sjå heile oppslaget, eller klikk her!

Meir om Ryfylke fjordhage i media.

 

 

Ikkje alt går bra her i verda

Deig av mesk
Brød av mesk
Rugmjøl, mesk, salt, honning, gjær, kveitemjøl + vørter = brød. Helst …

Inspirert av ølbrygginga her om dagen fann me ut at me skulle prøve å lage avfallet etter brygginga til noko konstruktivt. Avfallet er mesken, altså kornet som er kokt ut, og det kan brukast i brød og knekkebrød.
Det måtte prøvast! I oppskrifta me brukte skulle det både mesk og vørter til, og det heile såg ganske bra ut.

Deigen vart tjukk og fin og utruleg lett å baka ut.

Ser ikkje så verst ut, kanskje. Men det vart ikkje bra.Men ein plass må noko ha gått gale. Ein ting var at ungane syntest det både smaka og lukta øl, og det var nå for så vidt greitt at dei ikkje lika smaken på det. Men brødet vart heilt rått inni. Etter 45 minutt steiketid var me litt overraska over det. Men det nytta ikkje å etersteika det heller.

Einaste trøysta var at nokre av råvarene likevel skulle hivast, så det store økonomiske tapet vart det ikkje.

Ser ikkje så verst ut, kanskje. Men det vart ikkje bra.

Synd, for det kunne fort gått godt!

Ølbrygging

Saman med gode naboar sette me oss nyleg føre å bryggje øl for første gong. Det viste seg at me hadde erfarne naboar med utstyr, og det var eit særdeles godt utgangspunkt.

Vårt bidrag var å velje ølsort og handle råvarer. Med sansen for lyst øl fall valet på India Pale Ale, og me kjøpte like godt to ferdige pakkar frå olbrygging.no. Då kom alt i posten: kornet ferdig kverna og humle, bitterhumle og gjær låg med i snedne små pakkar.

Me rigga oss til i verkstaden til Myhren og der vart vi endåtil trakterte med kaka, store mengder kaffi og pølse i lompe. Ein framifrå måte å tilbringe laurdagen på!

Her er loggen vår:

Utstyr: 2 jelsatønner med lokk, den eine med tappekran, ein krabbekokar som kokte på propanapparat, vannslange med kjølelement.

Litt einer i kokevatnet skal ha ein renskande effekt.
Litt einer i kokevatnet skal ha ein renskande effekt.

Myhren hadde vore tidleg oppe og sett på gryta, her varma me opp vatn  til 75 grader.

2013-10-12 08.51.45
Oppi denne tønna står 9 kg malt og 23 liter vatn på 65 grader og godgjer seg ein time. Dette er mesken.

Slå malten opp i ei tønne. Hell over det varme vatnet, tilsvarande 2,5 gonger vekta på malten. Rør godt. Me hadde 9 kg malt = ca 23 liter vatn.
Rør godt ut, mål temperaturen = 65 grader. Legg på lokk. La stå ein time. Mål tempen undervegs, den skal halda 65 grader. Nå frigjer me sukkerstoffer. Imens me ventar held me vatn varmt i gryta.

2013-10-12 09.36.19
Me brukte einer som sil.

I ny tønne med tappekran: legg einer oppi – framføre holet, det skal fungera som sil. Støtt eineren med trestav. Oppi her skal me vaska ut mesken (grauten:

Tøm mesken forsiktig oppi tønna (spa det oppi med ein plastspade).
Etterfyll med varmt vatn = 75-80 grader. Bruk eit dørslag for å ovverrisle grauten, ikkje tøm alt på ein gong. Ha oppi ca 10 liter, gjerne mindre. Nå skal me tappe ut vatnet i botnen, dette er vørteren som me treng.

Det er viktig at du ikkje tappar ut for fort, omlag ein liter i minuttet er bra.
Det er viktig at du ikkje tappar ut for fort, omlag ein liter i minuttet er bra.

Tapp ut ca 1 liter i minuttet, heller for seint enn for fort.
Etterfyll med vatn i tønna fleire gonger, det skal alltid vera vatn over mesken.

2013-10-12 10.02.50
Det må alltid vera vatn over mesken medan me tappar av.

Nå skal du tappe ut så mange liter som du har korn og gjær til. Me hadde kjøpt til 50 liter, men tappa ut litt meir. For å halda kontroll på kor mykje me tappa ut, tappa me i tilitersbøtte, tømte dette i ei tom tønne og tappa på nytt.

Etterfyll med vatn til du er ferdig. Heilt til slutt tappa me ut ei lita bøtte med vørter, utan å etterfylle med vatn. I denne prosessen kan det vera kjekt å smaka på den første og den siste vørteren du tappar ut for å sjå kor mykje meir smak og farge det er på den første!

67 liter vørter på tønne. Nå fyller me det opp i gryta, her skal det koke i 1,5 til 2 timar. Det er dette som blir ølet.
67 liter vørter på tønne. Nå fyller me det opp i gryta, her skal det koke i 1,5 til 2 timar. Det er dette som blir ølet.

Me tappa til saman opp 67 liter. Mesken som nå ligg att kan du hive, gjødsle trea med eller kanskje bake brød på :)

Tøm vørteren over i gryta. Kok opp  og la det koka i 1,5 til 2 timar.  Skum av etter ei stund. I løpet av koketida skal du:

Skum av ølet. Når humla er tilsett, blir det skum også av denne. det lar du liggje.
Skum av ølet. Når humla er tilsett, blir det skum også av denne. det lar du liggje.

Etter 30 minutt: ta av 2 liter til å løyse opp gjær i. Når dette er under 25 grader kan du røre ut gjære i det.

Samstundes: Ha oppi bitterhumle i ølet i gryta. Kok i 50 minutt til og ha i aromahumle. Kok i 10 minutt til.

Eit gammalt (og reint) dynetrekk vart brukt som sil. Effektivt!
Eit gammalt (og reint) dynetrekk vart brukt som sil. Effektivt!

Det ferdige ølet må silast av, me silte i et dynetrekk.

Avkjøl ølet til 25 grader før du kan tilsette gjæra.
Avkjøl ølet til 25 grader før du kan tilsette gjæra.

Avkjøl til 25 grader. Rør godt i ølet slik at det kjem til masse luft og ha i gjæra oppløyst i øl. Skum opp godt ein gong til.

Få luft i ølet før du har i gjær. Etterpå tar du også ein runde med vispen og får godt med luft i det.
Få luft i ølet før du har i gjær. Etterpå tar du også ein runde med vispen og får godt med luft i det.

Me fekk til saman 57 liter øl. Ølet står nå i tønne til gjæring.

Ein skummande 57-liter står nå til gjæring hjå Ole Johan. Spennande!
Ein skummande 57-liter står nå til gjæring hjå Ole Johan. Spennande!

Etter 5 dagar: slå over på dunk og la stå med lokk i 2 veker.

Etter dei 2 vekene: slå opp på flasker. Tilset omlag 3 gram brunt sukker i kvar flaske. Set kork på flaska og la dei stå i nokre veker før du byrjar drikke. Jo lenger jo betre!

Me starta klokka 08 og var ferdige klokka 14. Det blir litt venting, men det er verdt det!
Me starta klokka 08 og var ferdige klokka 14. Det blir litt venting, men det er verdt det!

Bli med på bakekurs

Lær å laga kråtekake og flatbrød med gardens beste bakstekoner! Ryfylke fjordhage arrangerer bakekurs på Kjølvikstølen grendahus laurdag 9. november klokka 10 til 15. På bakekurs får du lære å lage kråtekake frå botnen av: me lagar deigen, kjevler ut og steiker og smører og bretter kråtekakene heilt ferdig. Me skal også steike knasande godt, heimelaga flatbrød! Og du får sjølvsagt baksten med deg heim!

  • Kurset kostar kr. 650,-
  • Påmelding innan 25. oktober til 95 96 98 09 eller post@ryfylkefjordhage.no
  • Ta med deg: forkle, rillekjevle, lefsepinne, steikeplate (til å ha baksten på når du skal heim)
  • Det blir pause med forfriskningar undervegs

Manglar du noko av utstyret, eller har andre spørsmål om kurset, ring oss på 95 96 98 09!